In haar lezing toont Prof. De Paermentier aan dat het middeleeuwse abdijarchief van Ten Duinen allesbehalve een stoffige bewaarplaats was! Het was een levendige omgeving waarin macht, gezag en identiteit voortdurend werden gecreëerd, betwist en in herinnering gehouden.
Het archief biedt een fascinerend venster op de manier waarop men vanaf de twaalfde eeuw trachtte orde te scheppen in een wereld die steeds complexer werd. Politieke, religieuze en economische veranderingen dwongen tot nieuwe vormen van administratie, organisatie en kennisbeheer, en tot een toename van het vertrouwen in het geschreven woord voor praktische doeleinden. Dit proces leidde ertoe dat de monniken in het scriptorium, dat eerst vooral gericht was op de productie van literaire handschriften, geleidelijk aan ook administratieve en archivalische taken op zich namen.
Aan de hand van een zorgvuldige selectie archiefstukken uit de vroegste geschiedenis van de abdij — met bijzondere aandacht voor de oudste privileges en het laatmiddeleeuwse cartularium — wordt dat verleden tastbaar en herkenbaar. We ontdekken in welke context deze documenten tot stand kwamen, hoe ze werden bewaard, en hoe men in de abdij de uitgestrekte domeinen beheerde. Oorkonden en andere administratieve documenten vertellen ons bovendien veel over de middeleeuwse denk- en leefwereld en over de toenmalige schrift- en schrijfpraktijken, waarbij tal van actoren betrokken waren: van pausen en (aarts)bisschoppen tot graven én gravinnen, lokale edelen en naburige kapittels.