Look wordt in de moderne keuken veel gebruikt. Omwille van de smaak en voor de geneeskrachtige eigenschappen. Wil je weten wat men in de 16de eeuw allemaal aan look toeschreef, dan moet je in het Abdijmuseum zijn voor de tentoonstelling "De Duinenabdij en de zee".
Het Abdijmuseum stelt niet enkel archeologische stukken uit de site van de Duinenabdij tentoon. Er is ook aandacht voor de abdij nadat ze uit Koksijde verdwenen was, en zelfs toen ze opgehouden had te bestaan. Bij verwerving van stukken wordt wel nagegaan of ze passen bij onze collectie of betekenisvol voor de Duinheren geweest (kunnen) zijn.
Een van die aanwinsten is het 'Kruydtboeck oft beschrÿvinghe van allerleye ghewassen, kruyderen, heesteren ende gheboomten' van Mathias de Lobel, gepubliceerd in 1581 bij Plantijn in Antwerpen. Het is een anonieme, bijzonder waardevolle schenking, gemotiveerd door de positieve werking van het Abdijmuseum.
Lobelius (zoals zijn Latijnse naam luidt) was een medicus die op studiereizen in heel Europa praktijkkennis opgedaan had over allerlei planten en gewassen, en dat combineerde met uitgebreid literatuuronderzoek. Het resultaat is dit lijvige werk, waarin hij telkens de naam in diverse talen gaf, het voorkomen beschreef (met meestal een afbeelding) en specifieke eigenschappen besprak. Als medicus uiteraard met aandacht voor praktische toepassingen.
Dergelijke kostbare boeken kunnen we omwille van het schadelijke licht niet permanent tentoonstellen. In de tentoonstelling "De Duinenabdij en de zee" kan je het nog tot begin januari bekijken. Vanuit een culinaire invalshoek, met visresten en schelpen uit de abdijsite, en twee bruiklenen van Museos Koksijde: een skelet van een goudbrasem en de imposante kop van een kabeljauw. Want we weten dat de visconsumptie in de abdij groot was.
Het boek van de Lobel is niet zomaar willekeurig opengeslagen. In de 16de eeuw werd het eerste Nederlandstalige kookboek gepubliceerd, en daarin zochten we visrecepten op. Bij kabeljauw is dat bijvoorbeeld een knoflooksaus, en dus tonen we de beschrijving van "loock-pareye". De Lobel beeldt looksoorten af met de herkenbare knoflookteentjes. Hij heeft het niet over culinair gebruik, maar over de scherpe smaak en de geneeskundige toepassingen: rauw of gekookt "versoet (het) den verouderden hoest", gebrand en gemengd met honing werkt het tegen blauwe plekken, met een afkooksel van oregano doodt het luizen en neten…
De Lobel somt nog een aantal toepassingen op. Of ze vandaag wetenschappelijk gezien allemaal stand houden, is een andere vraag. Maar kom gerust zelf nalezen waarvoor look volgens een 16de-eeuwse intellectueel gebruikt kon worden. Misschien geeft het inspiratie voor je eigen recepten!