Opgraven is een kunst. Een archeoloog tekent hier de sporen in. Elk archeologisch spoor dient netjes ingemeten en ingetekend te worden op plan. (Foto Monument Vandekerckhove nv)
Een sfeerbeeld van de opgravingen op het domein van Golf Ter Hille. Een archeoloog tekent hier de sporen in. Elk archeologisch spoor dient netjes ingemeten en ingetekend te worden op plan. (Foto Monument Vandekerckhove nv)

Verrassend archeologisch rapport Koksijde Golf ter Hille

Museumverhalen

Op de terreinen van Koksijde Golf ter Hille werden tussen 2008 en 2012 grootschalige opgravingen verricht. Dit gebeurde in fases. Zo moest voor een deel nog de archeologische rapportage worden afgewerkt in afwachting van natuurwetenschappelijk onderzoek op bodemstalen en de conservatie en studie van het materiaal. De uitvoering van dit onderzoek en het schrijven van het archeologisch rapport is ondertussen afgerond. De resultaten zijn bijzonder verrassend.

Het onderzoek dat nog moest worden gevoerd, was gericht op de oudste bewoning. Tussen 900 en 1100 waren op de terreinen van Koksijde Golf ter Hille al drie hoeves actief. Archeologische opgravingen tonen aan dat ze afgebakend werden door smalle, ondiepe grachten. Omstreeks het jaar 1000 kwamen er, aansluitend op het erf, aparte woonzones omgeven door een walgracht. Deze landbouwbedrijven richtten zich vooral op veeteelt en brachten de graaf van Vlaanderen vrij hoge belastingen op. Wellicht waren de bewoners elitegroepen in dienst van een abdij of een kasteelheer.

De artisanale activiteiten waren voornamelijk afgestemd op het aanbod van de zee en het omliggende landschap. Een opvallend groot aandeel van de materiële cultuur werd ingevoerd uit regio’s die buiten het toenmalige graafschap Vlaanderen waren gelegen. Het ging vooral om steenmateriaal en aardewerk van hoge kwaliteit, maar mogelijk ook luxevoorwerpen zoals sierraden.

De graven van Vlaanderen waren in de kustvlakte veruit de belangrijkste grootgrondbezitter. Ze bouwden hun macht op door gerichte huwelijksstrategie, een welbepaald bestuur en de organisatie van hun extensieve domein in het kustgebied. De controle over artisanale producten was in hun handen en ze speelden een actieve rol in de ontwikkeling van handelsnetwerken. Vanaf de 11de eeuw worden in geschreven bronnen grote landbouwbedrijven vermeld, die voornamelijk op schapenteelt gericht waren. De uitbaters dienden de graaf daarvoor jaarlijks vrij hoge bedragen te betalen. Daarvoor was een gespecialiseerd inningskantoor voorzien, doorgaans op de grafelijke burg in het centrum van een kasselrijhoofdplaats.

Heb je interesse om nog meer te weten, hereluister hier dan zeker dit interview op de youtubepagina van radiojournalist Gino Ester.

In het golfclubhuis wordt de eeuwenlange geschiedenis toegelicht aan de hand van enkele vitrines met archeologische voorwerpen die tijdens het onderzoek werden aangetroffen. Ga dus zeker eens een kijkje nemen! Je vindt alle info over Golf Ter Hille via hun website.

 

Geplaatst door Alexander Lehouck

Wetenschappelijk medewerker archeologisch onderzoek

Ook interessant

Detail sacramentstoren van de 'oude kerk' (c) Grootseminarie Brugge
Museumverhalen

Primeurs bevat onze expositie ‘Bouwen voor de eeuwigheid’ zeker. Heel wat opgegraven stukken uit het depot werden nooit eerder aan het publiek getoond. Maar ook uit het Duinenarchief komt een stuk dat beslist een primeur is: een afbeelding van een belangrijk stuk uit de abdijkerk in Koksijde, meteen de allereerste eigentijdse tekening van het kerkinterieur.

Detail affiche 'Bouwen voor de eeuwigheid'
Museumverhalen Collectie

Dirk Vanclooster is directeur van het Abdijmuseum Ten Duinen en klapt uit de biecht over de nieuwe expo 'Bouwen voor de eeuwigheid'. "Tot in de zestiende eeuw hebben de Duinheren gebouwen opgetrokken en verbouwd in functie van hun noden. Bij de vele bouwcampagnes hebben de ambachtslieden die er werkten, ongelofelijk veel sporen nagelaten. Het zijn aanwijzingen die je niet altijd onmiddellijk opmerkt of waar je niet bij stil staat. In deze tentoonstelling hebben we ze samengebracht en geconfronteerd met eigentijdse maquettekunst."

De ruïnes van Vitskøl in Denemarken (www.kulturarv.dk)
museumbibliotheek

De cisterciënzerorde en het cisterciënzernetwerk: in overzichtswerken krijg je soms de indruk dat alle abdijen van de orde onder één noemer vallen. Daardoor vind je in zoveel geïllustreerde standaardwerken foto’s van de Duinenabdij volgens Pourbus of van de grote Vlaamse abdijschuren. Maar toch was er beslist ook regionale verscheidenheid. Dat is een van de onderzoekspistes van Éric Delaissé in zijn pas verschenen doctoraat over de Deense kloosters.