(c) Lambert J. Derenette - re-enactment op Feest in de Abdij 2016
(c) Lambert J. Derenette - re-enactment op Feest in de Abdij 2016

Afhaalgerechten... ook in de middeleeuwen?

Museumverhalen

Geen makkelijke klus om het idee van ‘take-away gerechten’ in een vingerknip terug te koppelen naar de middeleeuwen. De meeste mensen kochten hun ingrediënten op de markten of kleine winkeltjes. In herbergen of tavernes kon je bereid voedsel nuttigen, Maar ook bijvoorbeeld straatverkopers maakten gerechtjes klaar die ad hoc genuttigd werden. Specifieke voorbeelden van 'afhaalkeuken' zijn nog moeilijker te vinden voor de Duinenabdij. Over de culinaire praktijken van de abdij weten we al bij al vrij weinig. Toch weten we een en ander dankzij enkele rekeningen.

Een 15de-eeuwse rekening en andere rekeningen van na 1550 maken duidelijk dat vooral te verwerken dingen aangekocht werden door de abdij. Daarbij zien we dat er een kok was. En later soms een onderkok, of een kok speciaal voor de refuge in Brugge waar de abt graag verbleef. Dus dan werden die dingen ter plaatse bereid, zo niet afgewerkt…

Wat de abdij wél beslist als ‘afgewerkt product’ kocht, was wijn! Daarnaast soms ingelegde haringen en kaas. Die kaas werd ook deels geproduceerd op de eigen hoeven. Ook producten die geen verdere bewerking nodig hadden, zoals vijgen, amandelen, rozijnen, gember, honing … Uit de rekening van 1567-1568 kunnen we zien dat er nog vrij veel wijnaankopen waren, graan gehaald uit Luik, aankopen van suiker, azijn, kastanjes, fruit, specerijen, kruiden, mosterd, kannenvet, haring, violettensiroop, olie en was, rozijnen en krenten, vijgen, amandelen, dadels, kappers, hoppe, pruimen, en verder verschillende vissoorten.

Dat alles werd vooral aangekocht in Nieuwpoort, Veurne of Duinkerke – hoe die naar de abdij getransporteerd werden, is niet steeds duidelijk, maar in zekere zin is dat een afhaalactiviteit. 

Geplaatst door Abdijmuseum Ten Duinen

Ook interessant

Cover van het boek 'Mediterranean Maiolica' door Robbert Attard & Romina Azzopardi
museumbibliotheek

In de collectie van de Duinenabdij hebben we tot nu meer dan 40 fragmenten van Spaanse ‘Azulejos’ (siertegels) aangetroffen. Deze modieuze en dure tegels in blauwe en witte tinten uit de streek van Valencia dateren uit de 15de eeuw. De Duinheren waren pioniers in Vlaanderen om deze exotische tegels aan te wenden in de Duinenabdij. We zijn dan ook blij met deze aanvulling in onze museumbibliotheek die naadloos aansluit bij onze collectie: het boek 'Mediterranean Maiolica' van auteurs Robbert Attard en Romina Azzopardi.

Figuur 2: Leisteenfragment met ingekraste (lege) notenbalken (Foto Abdijmuseum inv. nr. 043528)
Collectie

Welke rol speelde muziek in het middeleeuwse abdijleven, maar ook in het dagdagelijkse leven? In een vorige blog maakten we kennis met de ingekraste tekeningen op leisteenfragmenten aangetroffen in de Duinenabdij. Enkele opvallende stukken met ingekraste notenbalkjes worden in deze blog verder toegelicht.

Overzichtsfoto graafwerken begin 2017 (c) agentschap Onroerend Erfgoed
Nieuws

De website merovingerdna.be lanceerde op 18 maart een tweede podcast over het onderzoek rond de Merovingen die begin 2017 opgegraven zijn op de werf van het nieuwe politiekantoor in Koksijde. Onder andere Marc Dewilde die ter plaatse de archeologische opgravingen in goede banen leidde, blikt daarin terug op deze “belangrijke” vondst. Momenteel is het DNA-onderzoek op de gevonden skeletten nog volop aan de gang. Ondertussen maakt deze nieuwe podcast ons warm om nog meer te weten te komen over deze vroege kustbewoners.