Missie

  • Het Abdijmuseum Ten Duinen ontsluit vanuit zijn collectie en het domein van de voormalige Duinenabdij, de interactie tussen de middeleeuwse cisterciënzerabdij en de maatschappij.
  • De bezoeker beleeft de wereld binnen de muren van de Duinenabdij en ontdekt daarbij de rol die de ze op lokaal en regionaal niveau speelde, alsook hoe ze binnen Vlaanderen en op Europees vlak functioneerde.
  • Het museum zoekt de dialoog met bezoekers en partners op, via participatieve projecten vanuit historisch-archeologisch onderzoek op de collectie en het abdijdomein. Participatie zet aan tot co-creatie van projecten rond het erfgoed van Ten Duinen. De kruisbestuiving  van het omvangrijke erfgoed met eigentijdse thema’s linkt het heden en het verleden.  
  • De diverse projecten zetten het Abdijmuseum op de kaart als open museum en onderzoekscentrum over monastieke geschiedenis en middeleeuwse archeologie in het Noordzeegebied.

Visie

De cisterciënzerabdij Onze-Lieve-Vrouw-Ten Duinen was acht eeuwen een van de belangrijkste christelijke instellingen in Vlaanderen, met een uitgestrekt grondgebied. Het vroegere abdijdomein ligt vandaag over vier landen binnen het Noordzeegebied verspreid: België, Nederland, Frankrijk en Engeland.

Als grootgrondbezitter vormde de abdij een belangrijke economische macht binnen de maatschappij. De abdij had daardoor een belangrijke impact op de omgeving waar ze actief was. Anderzijds werd ze ook op haar beurt door diezelfde fysische omgeving en maatschappelijke context beïnvloed. Talrijke monumenten (waaronder de abdijsite zelf), bewaarde perceelsgrenzen, dijken en plaatsnamen zijn enkele van de bewaarde verwijzingen naar de invloed van de abdij in het huidige landschap. Daarnaast is er de omvangrijke nalatenschap roerende goederen: het uitgebreide kunstpatrimonium en de vele archeologische artefacten die verwijzen naar de ‘hoge’ en de ‘alledaagse’ cultuur. Het zijn sporen van een rijk verleden die binnen een toeristische omgeving als Koksijde een bijzondere troefkaart is binnen het toenemende cultuurtoerisme.

Abdijen zijn besloten werelden. De dagindeling is volledig op het koorgebed gebaseerd. Willen we een inzicht krijgen in de geschiedenis van de abdij, dan moeten we rekening houden met de invloed van het christelijke geloof op het dagelijkse leven binnen en buiten de muren. Het christelijke geloof is een van de grondslagen van onze West-Europese maatschappij en denken.

De kern van de cisterciënzerabdij O.L.V. Ten Duinen is meer dan alleen religie. De regel ‘ora et labora’ (bidden en werken) vormde ongeveer acht eeuwen lang de grondslag voor het dagelijkse leven van deze gemeenschap. De abdij voorzag in haar eigen onderhoud en nam actief deel aan het economische leven. De abdij was een economische macht die gelijkenissen vertoont met de hedendaagse bedrijfswereld. Dankzij die sterke economische machtsbasis heeft de Duinenabdij uiteenlopende crisissen het hoofd kunnen bieden, zonder dat haar maatschappelijke rol af nam. Een inspirerend voorbeeld hoe een overtuiging, religieus of niet-religieus-geïnspireerd, en een flexibele instelling bijdragen tot duurzaamheid en continuïteit van een organisatie.

De wereld waar we vandaag in leven, is het resultaat van een complexe opeenvolging van processen die al eeuwen aan de gang zijn. Bij het bestuderen van het verleden, worden de klassieke dynamieken en mechanismen die de wereld vorm geven door de afstand in de tijd veel meer zichtbaar. De afstand in de tijd maakt heikele gebeurtenissen bespreekbaar, waardoor het verleden dienst kan doen als spiegel voor wat er zich vandaag voor doet.  

Het Abdijmuseum kan door een verantwoorde keuze van thema’s, die gevisualiseerd en geconcretiseerd worden door de inbreng van passende voorwerpen uit de collectie, een kritische reflectie en interpretatie bijdragen tot een groeiend historisch en tevens inzicht in de huidige wereld. Er zijn grote verschillen tussen de mens uit het verleden en van vandaag, maar ook gelijkenissen. Het verhaal van de Duinenabdij is zo uitgesproken menselijk! Het is een verhaal over mensen, geschreven door mensen, voor mensen. Door dit verhaal samen met erfgoedgemeenschappen te bestuderen en in co-creatie met hen te ontsluiten vanuit hedendaagse thema’s, stimuleert het Abdijmuseum de dialoog tussen heden en verleden en het historisch inzicht. Het museum, als tussenruimte waar de continuïteit in de tijd even wordt doorbroken en tussen het heden en het verleden wordt bemiddeld, kan op die manier voor de hedendaagse mens een belangrijke inspiratiebron vormen binnen een snel evoluerende wereld.

Het authentieke patrimonium en de vele archeologische vondsten prikkelen door hun onvolledigheid. Er is ruimte voor verwondering en verbeelding. Dat stimuleert de nieuwsgierigheid van de bezoeker en leidt tot een actieve participatie van alle generaties.

Het Abdijmuseum groeit op deze manier uit tot een open museum en onderzoekscentrum over monastieke geschiedenis en middeleeuwse archeologie in het Noordzeegebied, met aandacht voor het landschap, materiële en immateriële sporen, of een ontmoetingsplatform binnen onze globaliserende maatschappij.