De handbeschilderde tegelvloer van Ten Duinen werd gevonden in de abtswoning, en dat is niet toevallig. De ruimte waarin zo’n dure vloer geplaatst werd, zegt veel over de context en de betekenis ervan. Hiervoor moeten we wat dieper ingaan op wat een abtswoning precies is en wie er daar (letterlijk) over de vloer komt.

Dat de vloer uniek is door zijn hoeveelheid handbeschilderde tegels met tinglazuur, is ondertussen al geweten. Maar waar niet dieper op is ingegaan, is het patroon van deze vloer, en hoe die zich verhoudt tot andere voorbeelden uit West-Europa. In dit artikel zetten we dit uiteen en willen we aan de hand van afbeeldingen het patroon en de verschillende soorten tegels die erin voorkomen, in de kijker zetten.

In 1954 werd tijdens de opgravingen aan de abtswoning een vloer ontdekt, en meteen werd het duidelijk dat dit een uitzonderlijke vondst was. Meer dan 5000 tegels werden in situ – in hun originele positie – blootgelegd. Het patroon bestond uit zowel donkere als lichtgekleurde monochrome tegels alsook handbeschilderde met tinglazuur (fig. 1). De rijkelijk versierde tegelvloer bedekte de abtswoning ca. 1330. Omstreeks 1570 werd de vloer verhoogd met een plankenvloer, waardoor de tegels grotendeels bewaard zijn gebleven (fig. 2). In dit artikel gaan we dieper in op de tinglazuur techniek zelf, de herkomst, en bekijken we een aantal contexten waarin vergelijkbare tegelvloeren zijn gevonden.

Het Abdijmuseum bewaart een gevarieerde collectie religieus erfgoed, waaronder de deelcollectie Bourdon. Deze documentatiecollectie werd in 2009 verworven en bevat naast honderden ontwerptekeningen ook werktuigen, stempels, modellen, foto’s en drukwerk. Daarmee schetst ze een goed beeld van het proces van ontwerp tot uitvoering van kerkelijk en burgerlijk edelsmeedwerk. Wat is één van de meest opmerkelijke vondsten, tussen die ontwerptekeningen? Een ontwerp van een pauselijke tiara...

Emma Backers, masterstudent geschiedenis aan de UGent, nam voor haar thesis een thema van de Duinenabdij op. We geven haar het woord om dat even toe te lichten.

Tegels zie je overal. Op de vloer, aan de muur van grootmoeders keuken en in de schouw. Ook in de middeleeuwen waren de mensen al op de hoogte van hoe veelzijdig tegels zijn, niet enkel als vloer maar als versiering. Een simpele tegel werd getransformeerd tot waardig kunstobject en beurde de ruimtes, waaronder de abtswoning en het lavatorium, van de abdij op. Reis in dit artikel mee door de tijd en ontdek de intrigerende collectie van het Abdijmuseum en hoe decoratieve tegels zijn geëvolueerd doorheen de jaren.

De collectie van het Abdijmuseum omvat meer dan 12800 geregistreerde tegels. Op het eerste gezicht lijken ze eenvoudig, maar tegeldecoraties vertellen ons verrassend veel over het verleden. Ze geven ons inzicht in de structurering van de ruimte, de plaatsing van de meubels en zelfs in rituelen en handelingen - vooral als ze in situ worden teruggevonden. Dat wil zeggen dat ze nog op hun originele plaats en in positie lagen.

Een van de belangrijke stukken in onze collectie is de kopie van Pourbus’ fenomenale werk “Plan van de Duinenabdij” (1580) door kunstschilder Lionel Poupaert uit 1957.

Op zondag 27 april 2025 vindt Erfgoeddag plaats in Vlaanderen en Brussel. Het thema dit jaar? Game on! Dat zou zowat de lijfspreuk kunnen zijn van de Fransman Jean-Philippe Broussin van Play Original. Hij maakte zowel in 2017 als in 2024 een Playmobil® expo voor Ten Duinen. Maar hoe rol je in zo’n job?

De inventarisatie van de uitgebreide collectie religieus erfgoed die door het Abdijmuseum wordt bewaard, is in volle gang. Gaandeweg geven de stukken hun geheimen prijs. Aan de hand van merken en opschriften is uitgezocht waar en door wie ze werden gemaakt, in welke periode en soms ook door wie een stuk geschonken is.

De historische kortfilm “Ten Duinen” is een van de vaste waarden geworden binnen het Abdijmuseum. Een terugblik hoe dit project tot stand kwam.

Op een recente veiling kon het Abdijmuseum opnieuw een de Visch-publicatie verwerven. In deze blog lees je er alles over.

Dat vuurdovers vrij algemeen voorkwamen in laatmiddeleeuws Vlaanderen, kwam al aan bod in een vorige blogpost. De collectie van het Abdijmuseum telt er (minstens) vijf, en ook op de abdijhoeve Hof ter Hille in Oostduinkerke werden er twee aangetroffen. Ze zijn alle versierd, maar telkens op een andere manier. Intrigerend, toch?